Πολιτική Οικονομία (Political Economy)

Πολιτική Οικονομία είναι το μάθημα που αποσκοπεί στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης, σκέψης ικανής να συνθέτει τις τεχνικές και τις κοινωνικές όψεις των οικονομικών φαινομένων.

Οι φοιτητές πρέπει να κατανοήσουν τα βασικά χαρακτηριστικά των τρόπων παραγωγής που εμφανίστηκαν στην πορεία της οικονομικής και κοινωνικής εξέλιξης και να αναπτύξουν τον προβληματισμό τους ως προς τα συμφέροντα που εξυπηρετούν διαφορετικές θεωρητικές απόψεις για ζητήματα όπως το ύψος των μισθών σε σχέση με τα κέρδη, η εξέλιξη των τιμών, η αύξηση της παραγωγικότητας, ο ρόλος της τεχνολογίας και τα αίτια της οικονομικής κρίσης.

Στόχος του μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος Πολιτική Οικονομία είναι να αναλυθούν οι κοινωνικές διαστάσεις των οικονομικών σχέσεων και να εκτεθούν οι φοιτητές σε εναλλακτικές οικονομικές θεωρίες-προσεγγίσεις (όπως αυτή των κλασικών οικονομολόγων, Marx, Keynes και Sraffa) οι οποίες διαπραγματεύονται οικονομικά προβλήματα συνυφασμένα με τη λειτουργία του σύγχρονου τρόπου παραγωγής με τελείως διαφορετικό τρόπο από αυτόν που οι φοιτητές είναι εκτεθειμένοι στη διάρκεια των προπτυχιακών τους σπουδών.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής θα είναι σε θέση να:

  • γνωρίζει τις θεωρίες κλασσικής-νεοκλασικής οικονομικής σκέψης, τις βασικές προσεγγίσεις της Αγοράς, αλλά και της κριτικής που ασκήθηκε πάνω σε αυτή από τη μαρξιστική και νέο-μαρξιστική αντίληψη.
  • κατανοεί και να χειρίζεται τα εργαλεία μεθοδολογικής προσέγγισης όπως η ισοοριακή αρχή (equimarginal principle), ο οριακός λόγος υποκατάστασης, η καμπύλη αδιαφορίας, η καμπύλη ισότητας και το κόστος ευκαιρίας.
  • λαμβάνει στρατηγικές αποφάσεις και να διαπραγματεύεται όντας στέλεχος μιας επιχείρησης ή ενός οργανισμού.

Συνοπτική περιγραφή των περιεχομένων του μαθήματος

Το μάθημα Πολιτική Οικονομία ασχολείται με τα εξής αντικείμενα:

  • Θεωρίες Αξίας και Τιμή Εμπορεύματος
    • Η εργασιακή θεωρία της αξίας
    • Παραγωγική και μη παραγωγική εργασία
    • Smith, Ricardo, Marx και η κριτική της νεοκλασικής θεωρίας της χρησιμότητας.
  • Θεωρίες Διανομής του Κοινωνικού Προϊόντος
    • Από τον Smith και τον Ricardo στον Marx
    • Νόμος της υπεραξίας
    • Βαθμός εκμετάλλευσης και ποσοστό κέρδους
    • Κριτική της νεοκλασικής θεωρίας της διανομής
  • Θεωρία Ανταγωνισμού
    • H έννοια του ελεύθερου ανταγωνισμού
    • Ενδοκλαδικός και διακλαδικός ανταγωνισμός
    • Η έννοια του ρυθμιστικού κεφαλαίου
    • Η σύγκριση του ελεύθερου ανταγωνισμού με τον τέλειο και ατελή ανταγωνισμό
  • Πολιτική Οικονομία της Ανάπτυξης
    • Θεωρίες και υποδείγματα οικονομικής Ανάπτυξης
    • Η πολιτική οικονομία των θεσμών
  • Οικονομικές Διακυμάνσεις και Κρίσεις
    • Μακρά κύματα και η ερμηνεία τους
    • Ο νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους
  • Θέματα Οικονομικής Θεωρίας και Πολιτικής
    • Διεθνείς οικονομικές σχέσεις
    • Οικονομικά της σύγκλισης